Rage bait is het woord van het jaar 2025. Krachtig hoe één woord de temperatuur in de samenleving kan weergeven. Enshittification uit 2023 was ook al zo veelzeggend. Persoonlijk had ik al kennisgemaakt met dit nieuwe fenomeen. Mijn tieners weten precies wat ze moeten zeggen om mij te laten reageren (lees: op de kast te krijgen). Geintje, ik bedoel het niet zo. Rage bait.
Rage bait is online content bewust ontworpen om woede, frustratie of verontwaardiging op te wekken om zo meer engagement (likes, reacties, shares) te genereren. Het werkt door provocerende, misleidende of controversiële meningen/informatie te delen om een sterke emotionele reactie uit te lokken, wat de creator ten goede komt via algoritmes, ondanks de negatieve aard van de interactie.
Onze hersenen hebben veel aandacht voor wat nieuw, anders, bijzonder is. En negeren wat we elke dag zien. Algoritmen spelen hier slim op in. Ze geven niet wat goed voor ons is, maar wat onze aandacht vasthoudt. Ze volgen ons gedrag en serveren meer van hetzelfde, vaak gestuurd door wat commercieel werkt, niet altijd wat ons positief verder helpt.
In een wereld waarin algoritmes bepalen wat we zien, lezen en geloven, is zélf blijven nadenken belangrijker dan ooit. Hoe meer we informatie passief consumeren, hoe meer onze nieuwsgierigheid en eigen regie onder druk komt te staan.
In de digitale bubbel wordt onafhankelijk denken zeldzamer én waardevoller.
Veel mensen denken tegenwoordig niet echt na, zegt Roger Martin, een gerenommeerd managementdenker in een interview over z’n boek A new way to think. We herhalen wat we hebben gehoord en leuk vinden, zonder echte reflectie. Het bevestigt vaak al een bestaande gedachte. Onbewust lenen we vaak concepten; dat is hoe ons brein werkt. We zijn natuurlijke kopieerders. De echte vraag is wellicht niet: denk ik origineel? Maar beter is misschien: hoe bepaal ik zelf wat invloed heeft op mijn manier van denken?
Jaren geleden volgde ik een training op het gebied van brand strategy. Ik werkte toen al jarenlang als zelfstandig strateeg, maar dit was oprecht een upgrade op mijn denken. En wat mij het meest is bijgebleven is de verzuchting van een docent: “For godsake, have a point a view”! Dit naar aanleiding van het rondpompen van dezelfde bekende informatie in presentaties. Waar zit het verfrissende en vooral eigen perspectief, vroeg hij zich af. Soms als ik even vastzit in de hoeveelheid informatie, dan zingt dit mantra in mijn hoofd en moet ik grinniken. In mijn werk als strateeg gaat het altijd over een standpunt nemen. Waar kun je het grootste effect bereiken met de middelen die je hebt? En op welke manier? Op basis van een goede diagnose maak je die keuze. En neem je een standpunt in.
Het vraagt om een actieve houding ten opzichte van de wereld, je situatie, in plaats van passief mee te bewegen. Daarvoor is iets nodig dat je ‘agency’ zou kunnen noemen: grip op je eigen keuzes en leven. Een woord dat ik soms lastig vind te interpreteren, maar dat in de kern draait het om vrijheid en zelfsturing. De kunst is om te reflecteren, je oordeel uit te stellen, en andere vragen te stellen. En dat leidt tot groei, richting en ontdekking. Dan creëer je nieuwe content en voeg je waarde toe. Ik sluit af met een aanvullende gedachte op het artikel over woorden van Kornelis: Zonder nieuwe woorden voor waar je naartoe wilt, blijf je cirkelen rond waar je al bent.
