We leven in een tijd waarin kopieën echter voelen dan het origineel. Gisteren hoorde ik op het nieuws dat mensen AI-gegenereerde songs niet meer kunnen onderscheiden van echte muziek. Wauw, dat is nogal wat. Wat voor impact heeft dit? Of is het allemaal niet zo slecht?
Filosoof Jean Baudrillard noemde dit hyperrealiteit: een wereld waarin simulaties, nepbeelden en gefilterde perfectie ‘echter’ worden dan de werkelijkheid zelf. De grens tussen authentieke ervaringen en verzonnen voorstellingen vervaagt. Het echte werk dat nodig is om iets realiseren (passie, creativiteit, doorzettingsvermogen, vakmanschap) wordt vervangen door een kopie, zonder de mindset en vaardigheid te hebben voor origineel werk.
Misschien heb je deze clip ook wel voorbij zien komen. Jonge acteur Timothée Chalamet die publiekelijk meedeelt “een van de groten” te willen zijn.
Ik vond er niet zoveel van. Ik kende de acteur eigenlijk niet (sorry, heb ik veel gemist?). Totdat ik doorkreeg waar zijn nieuwste film over gaat.
Marty Supreme, de nieuwe film van Timothée Chalamet, losjes geïnspireerd op het leven van tafeltennislegende Marty Reisman, laat deze spanning tussen echt en onecht zien. Chalamet speelt een sporter, een jonge man met een grootheidswaan. Het toont de mythische, mediahype status van de sporter versus de werkelijke trainingen en verliezen. De film herinnert eraan hoe dun de lijn is tussen geloof in jezelf en het uit het oog verliezen van de realiteit. Nu ik deze filmbeschrijving lees, vraag ik me af of de Chalamets roep om “een van de groten” te worden echt was of zou het gespeeld zijn? Dat laatste zou dan wel weer briljant zijn. En na wat onderzoek lijkt dit het ook te zijn. Het was bedoeld als satire. Maar de reacties van mensen gaven aan dat ze dit soort situaties echt hadden meegemaakt. En geloofden Chalamets speech echt. Nep en werkelijkheid door elkaar.
Voor de filmliefhebber; de film is vanaf donderdag 19 februari 2026 in de Nederlandse bioscopen te zien.
Ik schreef eerder iets over het shifting baseline syndrome op mijn blog Blikverruiming. Misschien speelt dit element hier ook wel. Iedere generatie heeft als het ware een andere 0-meting door de eigen jeugdervaring en dit bepaalt mede wat ‘normaal’ is en hoe naar de wereld wordt gekeken. Ik maak me heel erg druk over authentiek en origineel en vergelijk dit met situaties voordat AI er was. Maar mijn zoons maken zich niet zo druk over die vermenging echt of nep. Het is gewoon content voor ze. En ze lachen net zo hard om die nep memes. Is dit de nieuwe norm of verliezen we daadwerkelijk wel iets waardevols?
Terug naar hyperrealiteit. Hoe moeten we hiermee omgaan? Ironie is een bekend verdedigingsmechanisme. Jij doorziet wel die geperfectioneerde, nepbeelden op Instagram. En je maakt de influencercultuur belachelijk terwijl je zelf ook eindeloos scrolt. Ironie geeft afstand. Ironie is je veilige schuilplek. Je hoeft niet echt mee te doen. Je hoeft je kwetsbaarheid niet te tonen. Aan de andere kant is daar oprechtheid. Ergens in geloven en daar hard je best voor doen. Risico lopen dat iemand je werk niet goed vindt (en dat ook flink laat weten). Met oprechtheid creëer je zelf daadwerkelijk iets.
Het zelfkritsche kompas helpt je om in deze complexe situaties een eigen, authentieke positie in te nemen. Het kompas stimuleert reflectie en vertrouwen in je eigen waarden. De bewustwording en ambitie om puur(der) te navigeren in de overload van informatie is al een eerste belangrijke stap. Maar wie of wat kunnen we nog vertrouwen?
Vanoudsher zat vertrouwen in grote instituties zoals overheden, banken, en gevestigde bedrijven. Mensen vertrouwden deze instellingen omdat ze gezien werden als stabiel, betrouwbaar en gezaghebbend. Die tijd is voorbij. In de afgelopen jaren zien we een verschuiving naar netwerken van individuen en kleinere gemeenschappen. Platforms zoals Airbnb of Booking.com creëren in feite een soort ‘hyper real’ omgeving. We vertrouwen reviews van vreemden alsof het aanbevelingen van vrienden zijn, ook al hebben we geen directe relatie met deze mensen.
Dit alles is de complexe dynamiek van vertrouwen en nep & echt waarmee we te maken hebben in de huidige tijd. Mensen maken een stille maar ingrijpende culturele verschuiving door: het verlies van hun vermogen om te vertrouwen op wat ze zien. Dat is een hele rake observatie van etnograaf Alessia Clusini.
Om te eindigen met hoe die verwarring zich uit (dank voor de tip Alessia).
Echte foto’s van IJsland met echte natuur werden ervan beschuldigd te zijn gegenereerd. Dus moest de luchtvaartmaatschappij Icelandair een campagne lanceren om te bevestigen: Dit bestaat. Je kunt het aanraken.
Jouw identiteit, waarden, imperfectie, eigenheid, de menselijke eigenschappen, dat zijn de dingen die er uitspringen in de zee van informatie. Dat wordt meer en meer onze toetssteen op de vraag: Is het echt? Een interessante, nieuwe dimensie om rekening mee te houden als merk en als organisatie.
