Met de komst van AI is de hoeveelheid content explosief toegenomen. Dat is natuurlijk geen nieuws. Maar we zijn vooral druk met hoe we AI kunnen gebruiken (of juist hoe we het buiten de deur kunnen houden), maar veel minder aandacht is er voor de vraag hoe blijven wij overeind in al die informatie?
Iedereen kan nu makkelijk en vrijwel gratis content creëren. Daardoor wordt het steeds moeilijker om te bepalen wat écht waardevol is. Ik dacht erover na en realiseerde me dat in deze tijd van informatie-overload kennis niet meer het verschil maakt, maar inzicht wel. Niet méér weten, maar beter kunnen waarnemen, beoordelen, verbinden. Dat is wat ik een zelfkritisch kompas noem.
Hoe ontwikkel je als individu voor jezelf zo’n eigen kompas in de informatie-overload? Dat zelfkritische kompas bestaat in mijn theorie uit vier samenhangende elementen: Focus, Smaak, Vertrouwen en Creatie. In dit artikel zoom ik in op focus. Naar mijn idee een belangrijk onderdeel.
Focus is nooit een rechte lijn. Het is eerder een web met draden. Het maakt lussen en omwegen. Het keert om. Pauzeert. Lange tijd dacht ik dat focus betekende: één punt, één richting. Maar zo werkt mijn brein niet. En waarschijnlijk dat van jou ook niet. Echte focus is meerdere ideeën tegelijk kunnen vasthouden, ze naast elkaar leggen, ze laten schuren, verschuiven, resoneren tot er ineens samenhang ontstaat.
In een wereld vol informatie-jungle draait onderscheid steeds minder om méér weten, maar om zien wat ertoe doet. Om smaak. Om de lijnen zien tussen de knooppunten.
Trendwatcher Matt Klein zegt het mooi: we zijn zo druk met trends spotten, dat we vergeten de verbanden te lezen. Maar juist daar ontstaat het verhaal. Daar begrijp je de onderstroom: de stille signalen, de woorden die worden gebruikt, de terugkerende patronen, kleine verschuivingen. Daar zie je waarom dingen écht veranderen. Focus is niet smaller kijken, maar rijker kijken. Niet minder, maar betekenisvoller. Daar ligt richting, strategie. Ja, daar ligt de toekomst.
Hier komt ook vertrouwen bij kijken. Vertrouwen op je eigen vleugels betekent ook dat je durft te filteren. Niet alles hoeft jouw aandacht te krijgen. Niet elke kans is jouw kans. Focus ontstaat wanneer je eerlijk durft te zijn over wat je wérkelijk wilt bijdragen en wat ruis is. Dat vraagt een zelfkritisch kompas: het vermogen om jezelf te bevragen, te herijken, bij te sturen. Niet vanuit twijfel, maar vanuit eerlijkheid. Vanuit wie je bent en wat jouw guiding principes zijn. Dat is zo belangrijk, niet alleen voor merken en organisaties, ook voor jou persoonlijk. Zo creëer je richting, helderheid en focus in een wereld die je constant afleidt.
Hoe je concreet beter kunt focussen? Hier zijn enkele praktische tips:
# Verdiepen
In plaats van meer informatie in hoog tempo, probeer je leren te verdiepen en te vertragen. Dat goede boek of aantekeningen van die cursus nog eens herlezen, er over nadenken.
Hoe langzamer je leert, hoe beter je het onthoudt. Hoe beter je dingen eigen kan maken, hoe meer je denken wordt gekleurd.
# Leren
Ben jij coachable? Met andere woorden, leer je van de lessen onderweg in jouw leven en in jouw werk? Sta je open voor kritiek en feedback? Als je weet dat je minder wilt scrollen, moet je zelf jouw gedrag aanpassen. Dat begint bij jezelf en toepassen van het zelfkritische kompas.
# Gewoontes
Om je gedrag voorgoed te veranderen, moet je nieuwe dingen over jezelf gaan geloven. Je moet identiteitsgebaseerde gewoontes ontwikkelen. Veel mensen beginnen het proces van het veranderen van hun gewoontes door zich te concentreren op wat ze willen bereiken. Bijvoorbeeld: ik wil 10 kilo afvallen. Vaak gebaseerd op pure wilskracht. Het alternatief is om identiteitsgebaseerde gewoontes te ontwikkelen. Bijvoorbeeld: ik ben iemand die elke dag beweegt. Bij deze aanpak beginnen we met ons te concentreren op wie we willen worden. Dat is een meer duurzame aanpak. Wil je meer focus? Word dan iemand die elke dag 1 uur ongestoord werken blokt in zijn agenda.
